A beginners guide to British comedy

De Britse comedywereld is groot, heel erg groot. Dus als je denkt ‘eens effe wat comedy’ op te gaan zoeken kun je al snel verdrinken in een moeras van stand-up, sitcoms en panelgames. Daarom presenteren we met trots een overzicht van de belangrijkste stromingen en vormen van comedy met een aantal voorbeelden van de meest bekende comedians die tot die stroming behoren. Maak een kopje thee (het is tenslotte Britse comedy), ga er lekker voor zitten en klik op de namen van de comedians voor een link naar een pagina met informatie of een youtubefilmpje.

Laten we beginnen met de verschillende vormen van comedy die je op tv langs ziet komen.

Sitcom (ook wel Britcom)
Een sitcom (situation comedy) is de typische vorm van een comedyserie op tv. Een groep mensen bevindt zich samen in een bepaalde situatie (bijvoorbeeld in een huis of op een werkplek). De karakters van de personages en de herkenbaarheid van de situaties zorgen, als het goed is, voor de humor.
Britcoms zijn de Britse versies van sitcoms. Verder zijn er weinig verschillen te noemen behalve het typische Britse gevoel voor humor en het feit dat in britcoms regelmatig de schrijver ook een van de hoofdrollen op zich neemt.
Bekende Britse voorbeelden zijn: ‘Fawlty Towers’ en ‘Blackadder‘.
Minder bekende voorbeelden die zeker de moeite waard zijn: ‘Spaced’, ‘Green Wing’ en ‘Black Books’.

Sketchshow
Een tv-programma waarin meestal een groep comedians of acteurs korte scènes speelt. De laatste jaren zitten sketchshows vaak vol met terugkerende typetjes en catchphrases (bedankt Little Britain!). Maar traditioneel gezien is het idee van een sketchshow dat er in een korte tijd veel verschillende scènes en karakters voorbij komen. Dit heeft als voordeel dat een saaie of niet grappige sketch snel voorbij is. Het nadeel is dat de inhoud vaak nogal hit-and-miss kan zijn.
Goede voorbeelden zijn: ‘Little Britain’, ‘A Bit of Fry and Laurie’ en natuurlijk ‘Monty Python’s Flying Circus’.

Panelgame
Een tv-quiz of spelletje waarbij comedians en/of ‘celebs’ de deelnemers zijn. Zo’n programma is meestal opgebouwd als een echt spel met verschillende rondes, vragen en opdrachten en een puntentelling. Maar in de praktijk gaat het meer om de verhalen en grappen die verteld worden. Een deelnemer die het spel te serieus neemt wordt vaak expres gesaboteerd door de rest van zijn team. In Nederland is ‘Dit was het nieuws’ (naar het Engelse ‘Have I got news for you’) het enige goede voorbeeld.
Enkele leuke Britse panelgames zijn ‘QI’ en ‘Never Mind the Buzzcocks’.

Een typische set voor een panelgame. In dit geval muziekquiz 'Never Mind the Buzzcocks'

Stand-up
In Nederland worden regelmatig registraties van theatervoorstellingen van cabaretiers uitgezonden. Dit gebeurt ook wel in de UK. Maar vaker worden er speciale shows georganiseerd waarbij verschillende comedians zichzelf kort kunnen presenteren. Denk bijvoorbeeld aan ‘Live at the Apollo’ en ‘Michael McIntyre’s Comedy Roadshow’.

Naast de vele comedy op tv is er natuurlijk ook nog live comedy. Laten we even beginnen met een korte omschrijving van het stand-up wereldje in Groot-Brittannië. Beginnende comedians spelen vaak in het clubcircuit, ze gaan naar kleine stand-up clubs waar ze afhankelijk van hun ervaring en succes tussen de 5 en 20 minuten aan stand-up kunnen doen. Zo’n avond wordt meestal ook nog door een andere comedian aan elkaar gepraat: het is zijn taak om het publiek op te warmen en enthousiast te houden. Deze persoon wordt de ‘compère’ genoemd.

De sfeer in een comedy club is heel anders dan de sfeer in Nederlandse theaters. Een van de grootste verschillen is de hoeveelheid interactie met het publiek. Comedians zullen regelmatig mensen uit het publiek aanspreken en andersom reageert het publiek veel meer op de comedian. Ook zitten er veel meer ‘hecklers’ in het publiek: mensen die hun mening niet voor zich houden, maar (meestal beledigende) dingen naar de comedian roepen. Hoewel dit af en toe voor leuke geïmproviseerde momenten kan zorgen worden hecklers over het algemeen niet gewaardeerd. Het is dus aan de comedian om ze zo snel en bij voorkeur zo grof mogelijk uit de weg te ruimen.

Een van de bekendste comedyclubs in Groot-Brittannië: the Stand

Het grootste gedeelte van de comedians zal nooit uit het clubcircuit komen en een grote naam worden. Maar een comedian met voldoende ervaring en een flinke dosis geluk wordt misschien gevraagd om in het voorprogramma van een andere comedian te staan of zal uiteindelijk zelfs een hoofdact worden. De comedians met zo’n grote naam treden vaak niet meer in comedyclubs op, maar in theaters of soms zelfs stadions.

Comedy Stijlen
We refereerden in onze blog over de Fringe vaak aan de verschillende comedy stijlen. Daarom nu een verklarende lijst.  De lijst is niet compleet en meestal wordt er in een optreden of sketch een mix van verschillende stijlen toegepast. Maar als je je meer gaat verdiepen in comedy is het toch handig om een beetje een idee te hebben van de belangrijkste stijlen.

Observational comedy
Comedy over de dingen van het dagelijks leven. Veel voorkomende onderwerpen zijn supermarkten, vliegtuigmaatschappijen, tv-programma’s en de verschillen tussen mannen en vrouwen. Deze vorm van humor wordt vaak gezien als simpel en voor de hand liggend, maar een goede comedian kan zelfs het meest cliché onderwerp nieuw en interessant maken. Dat het simpel en voor de hand liggend wordt genoemd, komt misschien omdat observational comedy heel toegankelijk is en de herkenbaarheid zorgt voor succes bij het grote publiek. Een van de grootste Britse comedians van dit moment, Michael McIntyre, is een perfect voorbeeld van observationele humor. Nu is meneer McIntyre wel erg giechelig en showbizzy maar dat hoeft uiteraard niet. Kijk bijvoorbeeld naar nerdy Ed Byrne of hyper vrolijke Russell Howard.

Physical comedy
Comedy waarbij gebruik gemaakt wordt van slapstick en/of gekke bekken. De humor komt uit het gebruik van het lichaam en gezicht en niet zozeer vanuit wat er gezegd wordt. Uiteraard is deze vorm van humor bekend uit de stomme films van onder andere Charlie Chaplin maar ook tegenwoordig wordt er nog gebruik gemaakt van fysieke comedy. Het meest bekende voorbeeld van deze stijl zal Mr. Bean zijn, maar kijk vooral ook naar de ‘interpretative dance’ van David Armand, de sitcom ‘Miranda’ of ‘the Boy with Tape on his Face’

Cringe comedy
Zeer typisch voor Britse humor is humor die voortkomt uit zeer ongemakkelijke situaties. Voorbeelden hiervan zijn ‘the Office’ en ‘Peep show’, series die je voor een groot gedeelte vanachter een kussen bekijkt omdat het te pijnlijk is om er zonder barrière naar te kijken. Plaatsvervangende schaamte gegarandeerd, lijkt het doel van dit soort comedy.

Surreal comedy
Comedy die gebruikt maakt van gekke en onverwachte elementen. Verwacht…nou ja, verwacht eigenlijk niks. Verwijzingen naar aapjes, regenbogen en jaren ’80 popsterren komen regelmatig voorbij. Monty Python heeft heel wat surrealistische momenten. Een meer recent voorbeeld is ‘ the Mighty Boosh’. Een goed stand-up voorbeeld is Eddie Izzard een zelfbenoemde ‘executive transvestite’ en in het algemeen vreemd persoon.

Oneliners

Korte grappen die bestaan uit een set-up en een punchline. Vaak maken deze grappen gebruik van woordspelingen. Een van de bekendste comedians die hier gebruik van maakt is Jimmy Carr.

Musical comedy
Comedy waarbij gebruik gemaakt wordt van muziek of grappige liedjes. Er wordt wel eens gezegd dat comedians die liedjes maken niet grappig genoeg zijn als puur stand-up en niet getalenteerd genoeg als puur muzikant. Hopelijk kunnen Tim Minchin en Sammy J jullie van het tegendeel overtuigen (en ja, we weten dat beide comedians uit Australië komen, maar aangezien ze veel succes hebben in Groot-Brittannië noemen we ze toch als Britse comedians).

Shock comedy
Er is nu al een tijdje een flink debat gaande in Groot-Brittannië over shockerende humor. Wanneer is een grap nog leuk en wanneer gaat het alleen nog maar om de shock value en is het eigenlijk beledigend? Shows als South Park en Family Guy maken veel gebruik van dit soort humor. Maar in de Britse stand-up wereld is er een man die wat shock echt aan de top staat: Frankie Boyle (let op: moeilijk verstaanbaar schots accent ahoi!).

Character comedy
Een vorm van comedy waarbij de comedian niet als zichzelf optreedt maar als een (vaak over de top) karakter. Waarschijnlijk het bekendste voorbeeld is Sascha Baron Cohen (o.a. Ali G en Borat).

Bovenstaande lijst geeft geen compleet beeld van de Britse comedywereld, maar we willen jullie voorzichtig kennis laten maken met nieuwe comedians of onbekende stijlen van comedy.  In de toekomst gaan we dieper in op meerdere van deze genres. Laat ons daarom vooral weten wat jullie leuk en interessant vinden!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder links, Stand up, tips

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s